New York’ta toplanan 81. BM Genel Kurulu toplantısında Gazze için 2,45 milyar dolarlık acil “Yeniden İnşa ve Yönetim Planı” duyuruldu. Siyasi arenada dev bütçeler ve ateşkes süreçleri konuşulurken, sahada ise kış yaklaşırken “saatli bomba”ya dönen hasarlı binaların çökmesi, devam eden saldırılar ve derinleşen insani kriz nedeniyle can kayıpları artıyor.
New York’ta bu hafta toplanan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 81. oturumunda liderlerin gündeminin büyük bölümününü, üç yıldır kesintisiz süren Gazze krizi oluşturdu. Kürsüye çıkan devlet başkanları geçmiş yıllarda olduğu gibi devam eden soykırımı kınadı, ”insanlık dışı tabloya son verilmeli” çağrısında bulundu.
Macron’dan Sert Eleştiri, İsrail’den Tepki
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 22 Eylül’de yaptığı konuşmada Gazze’deki insani durumu ”hepimiz adına utanç verici” sözleriyle eleştirdi. Bazı ülkelerin bölgede barışın sağlandığına inandığını belirten Macron’un sözleri, İsrail yönetiminden sert tepki topladı.
New York’ta 2,45 Milyar Dolarlık Plana Onay
ABD destekli Gazze Barış Kurulu, 35 ülkeden temsilcinin katılımıyla tarihi bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıda, Gazze’nin ilk 6 aylık acil toparlanması için 2,45 milyar dolarlık 66 projeden oluşan bir eylem planı açıklandı. Planda öne çıkan bütçe dağılımları şu şekildedir:
- Geçici barınaklar: 400 milyon dolar
- Enkaz ve mühimmat temizliği: 275 milyon dolar
- Güvenlik projeleri: 885 milyon dolar
Kurul yetkilileri, Gazze’nin orta vadeli fiziki hasarının 35,2 milyar dolar, önümüzdeki 10 yılda tam bir yeniden inşanın ise 71,4 milyar dolara mal olacağını öngörüyor. Ancak planın hayata geçmesi sahadaki askeri ve siyasi engeller nedeniyle büyük bir belirsizlik taşıyor.
Ateşkes Kâğıt Üzerinde, Sahada Durum Farklı
BM Orta Doğu Barış Süreci Özel Koordinatör Yardımcısı Ramiz Alakbarov, Güvenlik Konseyi’nde yaptığı sunumda ateşkesin hâlâ kırılgan olduğunu ve devam eden saldırıların “kabul edilemez” olduğunu söyledi. Sağlık yetkililerine göre, geçen yıl yürürlüğe giren ateşkesten bu yana çoğu sivil olmak üzere en az 1.400 Filistinli hayatını kaybetti.
Genel Kurul konuşmalarının yapıldığı 22 Eylül akşamı bile Gazze kentinde üç kişi öldürüldü; bir önceki gün Han Yunus’ta bir araca düzenlenen İsrail saldırısında iki kişi yaşamını yitirdi.
Sahada Kış Öncesi “Saatli Bomba” Alarmı
Siyasi zirvelerin gölgesinde, Gazze halkı tamamen farklı bir gerçeklikle mücadele ediyor. Gazze Şeridi genelinde savaşta hasar görmüş binlerce bina, yaklaşan kış şartları öncesinde büyük bir çökme riski taşıyor. En son Gazze Şehri’nin Rimal mahallesindeki Al-Saada binasının çökmesi sonucu 21 kişi hayatını kaybetti.
Gazze hükümeti acil tahliye ve yıkım planı başlatsa da enkaz kaldırma için gerekli ağır iş makinelerinin, yakıtın ve yedek parçaların bölgeye girişi engellendiği için çalışmalar tamamen durma noktasına gelmiş durumda. Yetkililer, hasarlı binaların yerinden edilmiş siviller için adeta birer “saatli bomba” olduğunu belirtiyor.
Sağlık Sistemi Jeneratörlere Bağlı
Abluka nedeniyle Gazze’deki hastanelerde bulunan jeneratörlerin %70’inden fazlası yakıt yetersizliğinden dolayı durdu. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) ve Katar’ın sağladığı acil yakıt fonları tıbbi hizmetleri geçici olarak ayakta tutsa da, OCHA bölgeye girişine izin verilen yakıtın temel hizmetlerin sürmesine katkı sağlayacağını ancak ihtiyacı karşılamaktan çok uzak olduğunu açıkladı.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk ise enkaz altından çıkarılan çok sayıda cenazenin ardından uluslararası soruşturmacıların bölgeye erişimine izin verilmesi çağrısını yineledi.
Arka Plan: 2803 Sayılı Karar
Kasım 2025’te BM Güvenlik Konseyi’nde 13 ülkenin kabul oyu verdiği 2803 sayılı karar, ABD destekli Gazze planını onaylamış, geçici bir “Barış Kurulu” ve uluslararası istikrar gücü kurulmasını yetkilendirmişti. Çin ve Rusya’nın çekimser kaldığı bu oylamayla kabul edilen çerçeve hâlâ yürürlükte, ancak sahadaki tablo planın öngördüğü istikrardan oldukça uzak bir görünüm sergiliyor.
Daha fazla habere ulaşmak için bu linkten sitemizi ziyaret edebilirsiniz
Bir yanıt yazın